محمد رضا واليزاده معجزى
73
تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )
مردمدارى بهدست آورده بود رياست منطقه سلسله و خاوه را به دست آورد . لكن باوجود اين نفوذ زياد مقهور قدرت و زورمندى نظر على خان امير اشرف بود و هرساله ناگزير بود كه با كمك مأمورين و كارگزاران و تحصيلداران امير اشرف ماليات حوزه سلسله را وصول و تسليم سازد . ولى عاقبت از تكرار اين عمل و اردوكشى هرساله امير اشرف به ستوه آمده ، با اعظم السلطنه كاكاوند و جمعى از رؤسا و خوانين طوايف دلفان كه آنان نيز هرساله باجگزار امير اشرف بودند همدست شده و در جنگ شديدى [ كه ] در الشتر اتفاق افتاد امير اشرف را شكست داد و شانه از زير بار اين ماليات خالى كرد . مهر على خان مردى دانا بود و به واسطه قرابت با خانواده مظفر الملك « 1 » از اوضاع مركز و سياست روز بىخبر نبود . او با جمعى از رجال مركز سروكار داشت و چند روزنامه را مشترك بود . آن اوقات كه با سالهاى آخر سلطنت احمد شاه مصادف و بىسروسامانى كشور همه را به ستوه آورده بود و احتمال روى كار آمدن دولتى مقتدر زبانزد مردم بود . رؤساى ايلات كه روى كار آمدن يك دولت قوى را منافى با اقتدارات محلى دانسته و خويش را از خطر بر كنار نمىديدند درصدد اتحاد و تقويت جبهه خود برآمده سعى داشتند بر سرزمينهاى مجاور مسلط شوند و هرگاه منافع آنها اقتضا داشت با آن شخصى كه مىبايست قدرت را دست بگيرد همكارى و حتى [ وفادارى خود را ] بر او ثابت كنند و يا برعكس با قويترى سازش كرده و با او مبارزه نمايند . به اين علت بود كه امير منظم و معين السلطنه چاغروند كه دو مرد دانا بودند مصمم شدند كه به هرترتيب شده بر ولايات ثلاث كه تسلط بر آن خيلى دشوار نبود مسلط بشوند . بالاخره اين طرح اجرا شد و مهر على خان با اردويى به نهاوند حركت كرد و به آسانى بر آن شهر مسلط گرديد و ميرزا رحيم خان معين السلطنه عملا معاونت او را عهدهدار گرديد . قبل از رفتن مهر على خان به نهاوند معاونت حكومت نهاوند با نجمآبادى بود كه از طرف ميرزا حسن خان وثوق الدوله رئيس الوزراى وقت سمت معاونت را داشت . امير اكرم پسر حاج نظام الملك « 2 » همدانى داماد وثوق الدوله رئيس الوزراى وقت بود و با مهر على خان دوست و رفيق بود او را به خانه خود دعوت كرد و به او گفت حكومت شما به اين ترتيب در نهاوند فايده ندارد و اگر همراه من به تهران نزد وثوق الدوله بياييد موجباتى فراهم خواهم نمود كه شغل مهمى به شما رجوع نمايند و در رديف مأمورين رسمى دولت وارد خدمت
--> ( 1 ) . مظفر الملك : ميرزا محسن خان ، پسر ميرزا عضد السلطان پسر . ( 2 ) . يك كلمه خوانده نمىشود .